Türkiye Sağlık Turizminde Şehir Endeksi Oluşturmalı mı?
Türkiye'nin sağlık turizmi başarısı uzun süredir genel ülke verileri üzerinden konuşuluyor. Oysa İstanbul, Antalya, İzmir, Ankara, Bursa ve Şanlıurfa'nın dinamikleri birbirinden tamamen farklı. Şehir bazlı bir sağlık turizmi endeksi Türkiye'nin gerçek bölgesel kaslarını görünür kılabilir.
Türkiye sağlık turizminde şehir bazlı mikro verilerin eksikliği doğru teşvik ve yatırım dağılımını engellemektedir. 7 temel eksenden oluşan bir 'Türkiye Sağlık Turizmi Şehir Endeksi' sektöre şeffaf bir yönetsel pusula sağlayabilir.
- İstanbul uluslararası havacılık ve zincir hastane gücüyle; Antalya resort-medikal entegrasyonuyla; İzmir dental ve butik cerrahiyle ayrışmaktadır.
- Ankara kamu şehir hastaneleri ve üniversite klinikleriyle kompleks cerrahide; Bursa termal ve FTR alanında öne çıkmaktadır.
- Şanlıurfa gibi sınır şehirleri ise Orta Doğu karayolu ve bölgesel sevk hinterlandında özel bir kategori oluşturmaktadır.
Türkiye'nin uluslararası sağlık turizmi performansı çoğunlukla tek bir ulusal toplam (örneğin yıllık toplam hasta sayısı veya toplam döviz geliri) üzerinden değerlendiriliyor. Oysa Türkiye genelinde sağlık turizmi yekpare bir yapı sergilemez. İstanbul'un dinamikleri ile Antalya'nın, İzmir'in, Ankara'nın veya Şanlıurfa'nın kapasite ve motivasyonları taban tabana zıttır. Şehir bazlı bir sağlık turizmi endeksi, Türkiye'nin gerçek bölgesel potansiyelini ortaya koymak adına zorunludur.
Neden şehir bazlı ölçüm?
Türkiye'nin büyük destinasyonları farklı uzmanlık kaslarına sahiptir:
- İstanbul: Küresel havalimanı aktarması, dev özel hastane zincirleri, saç ekimi ve estetik liderliği.
- Antalya: Deniz-kum-güneş ile kombine edilmiş diş, göz, obezite cerrahisi ve Avrupa kaynak pazarı.
- İzmir: Ege yaşam tarzı, butik sağlık turizmi, dental estetik ve wellness.
- Ankara: Büyük üniversite tıp fakülteleri, şehir hastaneleri, onkoloji, organ nakli ve ileri cerrahi.
- Bursa: Termal kaynaklar, kaplıcalar ve medikal rehabilitasyon.
- Şanlıurfa: Yeni açılan 1.700 yataklı şehir hastanesiyle Irak ve çevre sınır hinterlandına yönelik sınır ötesi sağlık kapasitesi.
Endekste hangi 7 kriter yer almalı?
- Sağlık Kapasitesi ve Yetkilendirme: Sağlık Bakanlığı onaylı yetki belgeli tesis sayısı, toplam yatak hacmi, JCI/TÜSEB akreditasyonları.
- Uluslararası Ulaşılabilirlik: Doğrudan uluslararası uçuş destinasyonu sayısı, havalimanı transfer süreleri ve vize kolaylığı.
- Konaklama ve Medikal Rezidans Altyapısı: Nitelikli otel yatak kapasitesi, engelli dostu odalar ve ameliyat sonrası uzun süreli konaklama imkânları.
- Uluslararası Hasta Hizmetleri: Yabancı dil yetkinliği, kayıtlı medikal tercüman kadrosu ve HealthTürkiye koordinasyon kabiliyeti.
- Dijital Görünürlük ve Marka Gücü: Global arama motorları, çok dilli web varlığı, AI ve arama motorlarındaki destinasyon otoritesi.
- Tedavi Odaklı Uzmanlaşma: Şehrin diş, onkoloji, kardiyoloji, fertilite veya termal alanlardaki uzmanlık yoğunluğu.
- Doğrulanabilir Hasta ve Gelir Verisi: Şehre gelen yabancı hasta adedi, kaynak ülkeler ve hasta başına ortalama harcama tutarı.
Penang dersi: Tek bir şehir dünya markası olabilir
Malezya'da Penang eyaleti yalnızca altı ayda 285 bin yabancı hasta ve 601 milyon RM hastane geliri açıklayarak ulusal verinin önüne geçebilmektedir. Türkiye'de de iller bazında düzenli raporlama yapılması, kamu teşviklerinin verimli dağıtılması ve destinasyon pazarlaması için hayati bir kaldıraç olacaktır.
Sağlık Turizmi Radarı Açıklaması: Sağlık Turizmi Radarı olarak önümüzdeki dönemde yılda iki kez yayımlanmak üzere bağımsız 'Türkiye Sağlık Turizmi Şehir Endeksi' metodolojisini sektöre kazandırmayı hedefliyoruz. Bu rapor kamu ve özel sektör için ölçülebilir bir pusula olacaktır.
Kaan Karakaş
Sağlık Turizmi Pazarlama Stratejisti & KurucuSağlık turizmi sektöründe 10 yılı aşkın süredir uluslararası hasta kazanımı, performans pazarlaması, dijital sağlık iletişimi ve çok dilli pazar stratejileri üzerine çalışmaktadır. Overseas Marketing kurucusudur.